ذهن

«هوالحّي»

ذهن …. سازواره اي مبهم ؟(يا ابهام آميز…؟)يا(ذهن… سازواره اي مبهم و ابهام برانگيز….؟)

ژوينس ¹ميگويد : هر نوع رفتاري ،حتي چيز ساده اي مثل ديدن يك عدد، فشاردادن يك انگشت ، ديدن دو خط و بر آورد فاصله آنها از هم ، ظاهراً حاصل تلاش هماهنگ شده نواحي مختلف متعددي در سراسر مغز و ذهن انسان است :

من اميدوارم كه ما انسانها به گوريلهايي با مغز هاي قدامي بزرگ ، كه براي جمع آوري هر چه بيشتر موز در تلاش اند، شبيه و محدود نباشيم . اگر راهي به سوي تحول انسان ها در آينده وجود داشته باشد ، اين راه بدون ترديد در به كارگيري از ظرفيت و توان كامل « نرم اقزار» مغزمان است ، يك تفاوت عمده بين كسي كه ما اورا زيرك و سريع الانتقال مي ناميم با يك فرد كودن و كندذهن ، در قابليت ارادي تمركز يا توسعه ديد مغزو ذهن آنها است. با نگرشي ژرف در اعماق وجود در مي يابيم كه حكمران قلمرو بيكران درون انسان نيروي ذهن ، انديشه و تعقل است كه هم جهان عيني ، حيات بيروني و هم جهان درون را راهبري ميكند. ذهن و مغز دو جنبه از مجموعه رويدادهاي واحدي هستند و يا فته هاي علمي دلالت بر شأن حيات و ذهن دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

            اصولاً دنياي ذهني ، چيست و كاربرد هاي ذهنيت انسان و……. تا به كجاست ؟ آيا حدو مرزي ميتوان براي آن قائل شد اگر با الكتروآنسفا لوگرافي ² (EEG) امواج مغزي انسان را ضبط و آناليز كرده و مشاهده بيروني يا عيني رفتار انسان ثبت شود، مشاهدات دروني و ذهني باطن با چه شرايط محيطي و عوامل ژنتيكي دست به گريبان است ؟ انسان اساساً يك مكانيسم جبري پيچيده است كه مي تواند به زبان اصطلاحات فيزيكي ـ شيمايي توصيف و تبيين شود .

            در زبان پزشكي مسئله جسم و ذهن را اصطلاحاً « روان تني» ميگويند . تا دو هزار سال پيش بشر در واقع چيزي در باره مغز نميدانست . قبل از يونانيان بشر مغز را حتي قسمتي از  بدن نمي پنداشت بلكه وجود آنرا به شكل بخار ، گاز يا روح . مستقل از بدن تصور ميكرد . يونانيان هم پس از تحقيات زيادي چنين نتيجه گيري كردند كه مركز احساس و حافظه در قلب قرار دارد . از آن زمان تا آغاز رنسانس ، هيچ چگونه پيشرفت قابل ملاحظه اي حاصل نشده بود در دوران رنسانس سر انجام كشف شد كه مركز فكر و ذهن  در سر انسان قرار دارد ولي مغز هم چنان در پرده اي از ابهام  باقي ماند. در قرن بيستم گامهاي بلندي در شناخت مغز انسان برداشته شد . در نيمه اول اين قرن ، مي پنداشتند كه مغز همانند يك ماشين ساده مي باشد و نحوه كار آن شبيه كامپيوتر هاي ابتدايي است كه پيامهاي اصلي را گرفته و در محفظه مناسبي جاي ميدهد و اين نهايت توانايي بود كه براي مغز قائل بودند در نيمه دوم قرن بيستم بود كه مغز انسان مورد بررسي و مطالعه جدي قرار گرفت و نقطه عطفي در شناخت و كارآيي مغز پديد آمد و نتايج اين بررسي هم چنان بطور گسترده اي ادامه دارد آنچنان كه همگان را به شگفتي وا داشته ( توانايي مغز انسان بسيار بيشتر است از آنچه تصور  مي شود و ما تنها از بخش كوچكي  از اين سرمايه عظيم خدا داد استفاده ميكنيم.) حقيقتي كه بربسياري محققين ، پژوهشگران محسوس بوده ولي تا اين زمان قابل اثبات نبوده و محدوديت هاي قدرت ذهن كشف نشده باقي مانده است ، ذهن انسان در آن واحد ارتعاشات فكري را پخش و آنرا دريافت ميكند ، روانشناسي نوين ميگويد كه ذهن انسان به دو قسمت تقسيم شده ، بخش كوچكي كه آگاهي است و بخش بزرگي كه نا آگاهي است.

 

سطوح مختلف ذهن

            ذهن ، به صورت هاي مختلفي عمل ميكند ، وقتي احساس تكبر ميكند « ميگويد من همه چيز هستم و ديگران در مقايسه با من ،هيچ هستند. در اين جاذهن به صورت ايگو³ يا نفس ظاهرمي شود اين يكي از عملكرد هاي ذهن است ، ذهني كه مي انديشد همان عقل است . اما زماني كه تمركز و آرامش نداشته باشد و پريشان و بي هدف باشد. به آن فكر گفته مي شود . عقل ، ذهني است كه داراي جهت و هدف معيني باشد مانند ذهن دانشمند اني كه در آزمايشگاه خود مي انديشند كه چگونه اتم را بشكافند .زماني كه ذهن ،بدون هدف معيني سرگردان باشد . خيالات واهي را در سر مي پروراند ( مثلاً آرزو ميكند كه ميليونر و يا ريئس جمهور شود) و نميتواند متمركز گردد و به آن چيتا ⁴ گفته مي شود چنين ذهني هميشه پريشان و در نوسان است ودر ناهماهنگي هستيم و بي نظمي به سرمي برد . اگر اين ذهن آشفته از سيستم منظمي پيروي كند بدان عقل ميگويند اينها سطوح مختلفي از ذهن هستند . ولي تمام اينها همان ذهن هستند.

در رواشناسي عمليات ذهن پيوندي نا گسستي با نقش ها دارند و يا توسط اين نقش ها ايجاد مي شوند.حيوانات نيز مانند انسانها نقش هايي از صداها و رايحه ها را در ذهن خود ثبت و به خاطر مي سپارد.درواقع افكار . گفته ها و تصورات هر فرد نسبت به زندگي در واقع نشانگر كيفيت نقش هايي است كه ذهن آن فرد را پر كرده است . ما با فكر خود دنيايي از بهر خويش مي آفرينيم.كه براساس باورها و اعتقادات ما ساخته مي شود . با محصول انديشه دنياي آفريده  ذهن خويش. اگر روند صرف انرژي روحي  به پيروي از اصل انرژي حيات صورت گيرد و با جريان انرژي جهاني تركيب شود ، نتايج مثبت و مفيدي به دست ميآيد و اين رمز داشتن يك فكر و ذهن نيرومند و درست و هماهنگ است ، بگونه اي تفكر را ميتوان جريان و سيلان فعاليت مغزي ، از ناحيه اي به ناحيه ديگري ، بويژه در سطح حافظه قلمداد كرد . كه البته مولكول پيغام رسان بنام RNA ⁵نقش بسزايي در حافظه دارد و اين ژن غير از اينكه طرح سرشت انسان را مي ريزد ، در اعمال روزانه نيز دخالت دارد.

 

DNA  و رمز ژنتيك

امروزه معلوم شده است كه در بسياري از اين فعاليتهاي مغز، ذهن موجودات زنده . مولكولهاي DNA نقش اساسي دارند . كشف DNA يعني رمز ژنتيك كه روند هاي زيستي را كنترل ميكند و گفته شده راز حيات را در بر دارد.

ازديدگاه صاحب نظرانDNA به زباني ساده حاوي گروههايي ازاتم هاي موسوم به واحدهاي‌ نو‌كلئوتيد6و متشكل از يكي از چهار ماده مبنا هستند آدنين 7 (A) ـ تيمين8(T) ـگوانين 9(G) و سيتوسين ¹⁰ (C)  كه با تركيب هر يك از اين 4 ماده باهم در ضرايب متفاوتي ار عدد چهار خصوصيات مختلفي در انسانها پديدار مي شود.

پروتيئن به توسط «RNA ي انتقال » اجتماع كننده ، تعيين ميكند . يك« الفباي» چهار حرفي ( مركب از واحدهاي G,C,A    وT) در كلمات سه حرفي جمع مي شود ( كه هر يك از اين كلمات يكي از 20 اسيد آمينه را تعيين ميكند ) و سرانجام تشكيل « جمله» ميدهد ( هرجمله اي يك پروتئين خاصي است ) . با همين بيست « كلمه» ي مبنا ميتوان هزاران « جملة» مختلف ( و يعني پروتئين مختلف ) ساخت كه طول و نظم كلمة هريك با ديگري فرق داشته باشد، معلوم شده است كه زنجيره هاي متشكل از چهار نوكلئوتيد كه از هر نظر جز نظم و ترتيب و تواليشان مانند هم اند ـ ژنهاي هر اورگانيسمي را از ميكرب تا انسان تشكيل ميدهند، باري DNA يك ساخت شيميايي است كه با آرايش مكاني اجزائش اطلاعات ژنتيك يا « رهنمود هاي» مربوط به انواع واقسام موجودات زنده را حمل ميكند و در بردارد  هر چند ساخت اساسي ژنها بالنسبه ساده است ، راههائي كه رمز هايش به روند هاي حياتي « ترجمه» مي شوند، فوق العاده پيچيده است.

فيزيولوژي مغز

جهاني در يك و نيم كيلوگرم . شما ميتوانيد مغز انسان را با يك دقت نگهداريد . اما كامپيوتري كه بتواند همين تعداد اطلاعات را در خود جاي بدهد ارتفاعش به بلندي يك ساختمان صد طبقه خواهد بود ، پژوهش در مورد بنياد فيزيولوژيك ذهن موضوع تحقيقات دامنه داري در سالهاي اخير بوده است بخش مهّمي ازفر آيند هاي پيچيده مغز انسان را مي توان در قالب توانمندي ذهن و قدرت تفكر و خلاقيت مشاهده نمود .امروزه پس از كشف ژن DNA معلوم شده كه در تك تك سلول هاي بدن ما اطلاعات و يا رمز كامل ساخته شدن يك موجود كامل مثل خودما وجود دارد و بر  مبناي اين تئوري از جانواران كپي آنها را ساخته اند اما قوانين اخلاقي از كپي كردن انسان ممانعت كرده اند اگر چه آن هم امكان پذير است .پس در چيزي به كوچكي هسته سلول مثلاً يك ميليونيم سانتيمتر برنامه ساخته شدن همه اعضاي انسان هست .مغز انسان از دو نيمكره مغز راست و مغز چپ  تشكيل شده كه هر  نيمه سمت مقابل بدن را كنترل مي نمايد. بعنوان مثال : اگر ضايعه اي به سمت چپ مغز وارد شود ، سمت راست بدن دستخوش فلج ميشود و متقابلاً اگر ضايعه اي در سمت راست مغز باشد ، سمت چپ بدن دچار فلج مي شود . دو نيمه مغز از لحاظ بيولوژيكي كاملاً بهم شبيه هستند و هماهنگ عمل ميكند پژوهشها و كاوشهاي جديد بر روي مغز انسان حاوي نتايج جالب و شگفت انگيزي است .

بررسي امراج منتشره مغز نشان داده كه دو نيمكره مغز در كنترل فعاليتهاي بدن بين خود تقسيم كار كرده اند و هر نيمه اداره كارهاي بخصوصي را بعهده دارد.

منطق                              رياضيات         نيمكره                     زبان و ارتباط كلامي     چپ                        نويسندگي مغز                         بررسي و تجزيه و تحليل                              ديگر فعاليتهاي مشابه                              ديگر فعاليتهاي مشابه

 

 

 

 

 

سمت راست مغز فعاليتهاي متفاوت ديگري را عهده دار است

خيالات و آرزو ها نيمكره            وزن و آهنگ    راست            موسيقي مغز               شناخت رنگ                    تصور و تجسم                    ساير فعاليتهاي مشابه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پي نوشت ها:

1)متخصص در فيزيولوژي اعصاب ، مهندسي و علم كامپيتوتر و روانشناسي

2) امواجي را كه در سطح مغز منتشر ميشود ميتوان توسط الكترود ها  تقويت و ضبط نمود و آنها را مانند نوار ارتعاشات زلزله نگار مورد بررسي قرار داد.

3) ego

4)chitta

5)در سال 1964 مولكول پيغام رسان بنام RNAكشف شد.

6) nucleotide

7)adenine

8)thymine

9)guanine

10)cytosine

11) امواج مربوط به رويداد (ERP ، امواج پي 300 )به مطالعه واكنش مغز در مقابل محركها يا حوادث ويژه مي پردازد . اين موج به قول يكي از كارشناسان ERP . همانند زمزمه اي در ميان غرش نظام عصبي است

12)دكتر ماكسول مالتز

 

 

 

منابع و مأخذ:

1ـ‌علم و دين                                                        ايان باربور

2ـ جهان دانش                                                     محمد نژد

3ـ قدرت فكر                                                        دكتر ژوزف مورفي

4ـ كنترل ذهن                                                      خوزه سيلوا

5ـ كليدهاي موفقيت                                             ترجمه پور آقاسي

6ـ قدرت خلاق فكر                                                دكتر رنه سيد لسكي

7ـ تقويت و تمزكر فكر                                             دكتر ژوزف مورفي

8ـ هنر فكر كردن                                       ارنست ديمنه

9ـ معماي جسم و ذهن                                         لودويگ فون برتالنفي

10ـ باخويشتن                                                     دكتر شاد هملستتر

11ـ برنامه اقدام مثبت                                           ناپلئون هيل

12ـ سايكوسيبرينتيك،علم كنترل ذهن                      دكتر ماكسول مالتز

13ـ ذهن و كنترل آن                                              سوامي بودا ناندا